PL
EN
DE
22 stycznia do rąk czytelników i czytelniczek trafi nowy numer rocznika wydawanego przez Ośrodek Kultury Norwida "Zgniatacz. Nowohuckie studia naukowe".
Tematem trzeciego numeru czasopisma jest kultura w cieniu przemysłu, rozumiana zarówno jako misja upowszechniania kultury w czasach PRL-u, jak i w ujęciu lokalnym, m.in. poprzez działalność zakładowych domów kultury i ich przemiany na tle historii. Tematyka numeru wpisuje się w jubileusz 70-lecia Ośrodka Kultury Norwida w Krakowie, który obchodziliśmy w 2025 roku.
Trzecie wydanie "Zgniatacza" otwiera tekst Małgorzaty Hajto o tym, jak przedstawiano Zakładowy Dom Kultury Huty im. Lenina na łamach pism “Budujemy Socjalizm” i “Głos Nowej Huty”. W recenzowanej części, zawierającej artykuły i rozprawy, Joanna Bryg-Stanisławska przypomina niezrealizowane koncepcje domów kultury – od socrealistycznego Pałacu Kultury z lat 50., który miał domknąć Plac Centralny, po modernistyczny Dom Młodości z przełomu lat 60. i 70., zaprojektowany przez zespół Witolda Cęckiewicza. Bernadeta Stano przygląda się mecenatowi przemysłowemu Huty „Katowice”, zestawiając go z doświadczeniami Huty im. Lenina i ukazując mechanizmy artystycznego „uwodzenia” w realiach PRL.
Kamil Korona rekonstruuje dzieje nowohuckich kin, analizując rozwój sieci kinowej – od sal w robotniczych barakach, po „Światowida” i „Sfinksa” – oraz zróżnicowaną widownię, której doświadczenie filmowe kształtowało lokalną tożsamość. Marcin Laberschek prostuje fakty dotyczące mniej znanego pomnika Lenina sprzed bramy kombinatu, odsłaniając błędy w dotychczasowych opracowaniach. Z kolei Damian Halmer opisuje działalność kulturalno-oświatową brygad Związku Młodzieży Polskiej, wskazując na rolę śpiewu w kształtowaniu pierwszych form kultury instytucjonalnej Nowej Huty.
Tematem trzeciego numeru czasopisma jest kultura w cieniu przemysłu, rozumiana zarówno jako misja upowszechniania kultury w czasach PRL-u, jak i w ujęciu lokalnym, m.in. poprzez działalność zakładowych domów kultury i ich przemiany na tle historii. Tematyka numeru wpisuje się w jubileusz 70-lecia Ośrodka Kultury Norwida w Krakowie, który obchodziliśmy w 2025 roku.
Trzecie wydanie "Zgniatacza" otwiera tekst Małgorzaty Hajto o tym, jak przedstawiano Zakładowy Dom Kultury Huty im. Lenina na łamach pism “Budujemy Socjalizm” i “Głos Nowej Huty”. W recenzowanej części, zawierającej artykuły i rozprawy, Joanna Bryg-Stanisławska przypomina niezrealizowane koncepcje domów kultury – od socrealistycznego Pałacu Kultury z lat 50., który miał domknąć Plac Centralny, po modernistyczny Dom Młodości z przełomu lat 60. i 70., zaprojektowany przez zespół Witolda Cęckiewicza. Bernadeta Stano przygląda się mecenatowi przemysłowemu Huty „Katowice”, zestawiając go z doświadczeniami Huty im. Lenina i ukazując mechanizmy artystycznego „uwodzenia” w realiach PRL.
Kamil Korona rekonstruuje dzieje nowohuckich kin, analizując rozwój sieci kinowej – od sal w robotniczych barakach, po „Światowida” i „Sfinksa” – oraz zróżnicowaną widownię, której doświadczenie filmowe kształtowało lokalną tożsamość. Marcin Laberschek prostuje fakty dotyczące mniej znanego pomnika Lenina sprzed bramy kombinatu, odsłaniając błędy w dotychczasowych opracowaniach. Z kolei Damian Halmer opisuje działalność kulturalno-oświatową brygad Związku Młodzieży Polskiej, wskazując na rolę śpiewu w kształtowaniu pierwszych form kultury instytucjonalnej Nowej Huty.
W sekcji Varia Bogdan Zalewski interpretuje historię dzielnicy jako przestrzeń duchowej walki o człowieka – od komunistycznej utopii po chrześcijański opór i odnowę. Na koniec prezentujemy bibliografię nowohucką za rok 2024, opracowaną przez Adama Gliksmana.
Premiera 3. numeru czasopisma "Zgniatacz. Nowohuckie Studia Naukowe" odbędzie się 22 stycznia o godz. 18.00 w sali scenicznej Ośrodka Kultury Norwida, os. Górali 5. Podczas wydarzenia odbędzie się spotkanie z autorami tekstów. Poprowadzą je dr Wojciech Paduchowski, redaktor naczelny "Zgniatacza", oraz dr Jarosław Klaś, dyrektor Ośrodka Kultury Norwida.
Czasopismo dofinansowano ze środków Dzielnicy XVIII Nowa Huta. Partnerem przedsięwzięcia jest Kraków Nowa Huta Przyszłości SA.
W pierwszym numerze pisma z 2023 roku zaproponowano refleksję nad Nową Hutą jako Pomnikiem Historii. Drugie wydanie nawiązuje do 75-lecia powstania Nowej Huty obchodzonego w 2024 r. i poświęcone jest materialnym oraz niematerialnym aspektom przemysłowego dziedzictwa tej unikalnej dzielnicy Krakowa.
